De Charolais koe

De tak vleesveehouderij op mijn bedrijf heb ik in 2005 overgenomen van mijn ouders. Zij waren via de melkveehouderij en vervolgens via de stierenmesterij in de zoogkoeien terechtgekomen. In de stierenmesterij hadden zij goede ervaringen met het ras ‘Charolais' en vooral vanwege het rustige karakter. Omdat zij deze tak runden naast een vleesvarkensbedrijf en een paardenrusthuis wilden zij een koe hebben die niet veel aandacht nodig had. Dus de koe moest een combinatie zijn van goede gezondheid, hoge vruchtbaarheid, soberheid en een rustig karakter. Na enkele jaren bleek de koe ook een uitstekende keus voor een functie in landschapsbeheer. Van deze laatste eigenschap hebben mijn ouders pas later gebruik gemaakt.

Het van oorsprong Frans ras start haar geschiedenis vele honderden jaren terug toen het werd ingezet als trek- en arbeidsdier. Vanwege haar sterke en toch rustig karakter liet de Charolais zich goed bedienen in het landwerk. Vanaf de 19 e eeuw begonnen de mensen haar pas te waarderen vanwege haar vleeskwaliteit. Na de Tweede Wereldoorlog verdwijnt haar functie als trek- en arbeidsdier en fokken de agrariërs deze koeien voor vleesproductie.

Bij de eis ‘weinig aandacht' hoort een koe die over een geringe ziektegevoeligheid beschikt. De Charolais is een oud en gezond ras dat niet extreem is doorgefokt. Daardoor heeft het dier nog de beschikking over de weerstand die het vroeger ook had. Toen moest het dier zonder dierenarts en antibiotica kunnen overleven. De Charolais kudde is dus een in staat met geringe medicatie een gezonde status te behalen.

De Charolais is ook een sober ras dat al snel genoegen neemt met het menu dat het wordt voorgeschoteld. De percelen die de kudde begrazen zijn voornamelijk schrale gronden zoals de natuurweides van Brabants Landschap en onze eigen kruidenrijke graslanden. Daar is de Charolais goed in staat om zijn maaltijd bij elkaar te krijgen. Het houdt zelfs begroeiing in toom waar andere rassen het laten afweten. In de wintermaanden krijgt het dier ruwvoer dat afkomstig is van het eigen bedrijf. Zijn rantsoen bestaat dan uit hoofdzakelijk kuilgras gewonnen op kruidenrijke graslanden aangevuld met grasklaver. Krachtvoer is alleen nodig voor de dieren, die ik klaar maak voor de slacht. Ondanks dit sobere menu heeft de Charolais van alle rassen de hoogste groeisnelheid: de betere groeien een ons per uur!

Aangezien de aandacht op het bedrijf in eerste instantie vooral uitging naar de andere genoemde hoofdtakken van het bedrijf moest de kalfperiode vallen in een rustige periode. Het kalf is de enige opbrengst van de koe en het is daarom van uiterst belang dat deze gezond op de wereld komt. Tegen het einde van de winter en in het begin van het voorjaar moesten de kalveren geboren worden. Aangezien een koe van het ras Charolais elke 380 dagen een kalf geeft en de tussenkalftijd niet langer wordt paste het dier ook vanwege deze eigenschap goed in het bedrijf van mijn ouders. Ondanks dat de Charolais bij geboorte grote kalveren zijn, kunnen zij op een natuurlijke wijze geboren worden. Een keizersnede wordt uitsluitend op medische indicatie uitgevoerd.